Odbiór bezpłatnych, niekodowanych kanałów telewizyjnych z Niemiec, nadawanych z popularnej pozycji orbitalnej Astra 19,2°E, jest w zasięgu ręki dla posiadaczy standardowych zestawów satelitarnych, z których na co dzień korzysta się do odbioru polskich platform cyfrowych, takich jak Polsat Box czy Canal+. Wymaga to niewielkiej modyfikacji istniejącej instalacji antenowej, co pozwala znacząco wzbogacić listę dostępnych programów o stacje takie jak Das Erste, ZDF, RTL, ProSieben, Sport1 czy Eurosport 1 Germany, bez ponoszenia jakichkolwiek dodatkowych opłat abonamentowych. Realizacja tego zadania opiera się na dwóch głównych metodach: montażu dodatkowego konwertera w układzie zezującym lub zastosowaniu zintegrowanego konwertera typu Monoblock. Każde z tych rozwiązań ma swoje specyficzne cechy, a wybór odpowiedniego zależy od posiadanej anteny i indywidualnych preferencji użytkownika.

Podstawowe wymagania sprzętowe instalacji na dwa satelity

Zanim wykonamy montaż anteny satelitarnej, należy upewnić się, że posiadany sprzęt spełnia minimalne warunki do odbioru sygnału z dwóch różnych pozycji satelitarnych. Najważniejszym elementem jest antena satelitarna, której rozmiar ma bezpośredni wpływ na jakość i stabilność odbieranego sygnału. W warunkach polskich, do komfortowego odbioru sygnału z satelitów Hot Bird 13°E (wykorzystywanego przez Canal+ i Polsat Box) oraz Astra 19,2°E, zaleca się stosowanie anteny o średnicy nie mniejszej niż 80 cm. Optymalnym wyborem będzie czasza o średnicy 90 cm, na przykład model Corab C900 lub Televes QSD 85, która zapewni większy zapas sygnału na wypadek niekorzystnych warunków atmosferycznych, takich jak intensywne opady deszczu czy śniegu. Kolejnym niezbędnym elementem jest odbiornik satelitarny, który musi obsługiwać standard sterowania DiSEqC (Digital Satellite Equipment Control), co na szczęście jest standardem we wszystkich nowoczesnych dekoderach oferowanych przez operatorów. To właśnie protokół DiSEqC pozwala dekoderowi na automatyczne przełączanie się między sygnałami pochodzącymi z różnych konwerterów lub satelitów.

Metoda pierwsza: instalacja zezująca z dwoma konwerterami

Układ zezujący, potocznie nazywany "zezem", jest elastycznym i bardzo popularnym sposobem na odbiór sygnału z kilku satelitów przy użyciu jednej anteny. Jego idea polega na zamontowaniu dodatkowego konwertera (LNB) obok tego, który jest już ustawiony na głównego satelitę. W przypadku instalacji do odbioru polskich platform, główny konwerter jest skierowany na satelitę Hot Bird 13°E. Aby dodać odbiór z Astry 19,2°E, montuje się drugi konwerter na specjalnym uchwycie zezującym, np. regulowanym modelu Maximum DUO-FLEX, który pozwala na precyzyjne ustawienie odległości i kąta drugiego LNB. Oba konwertery należy następnie podłączyć za pomocą krótkich odcinków kabla koncentrycznego do przełącznika DiSEqC, na przykład modelu Signal D-2T 2/1 lub bardziej zaawansowanego Inverto Red DiSEqC 4x1, jeśli w przyszłości planuje się rozbudowę instalacji o kolejne satelity. Wyjście przełącznika łączy się pojedynczym kablem koncentrycznym z wejściem antenowym w dekoderze. Poprawne podłączenie jest niezwykle ważne, dlatego zaleca się, aby konwerter dla satelity Hot Bird 13°E był podłączony do portu A (lub 1) przełącznika, a konwerter dla Astry 19,2°E do portu B (lub 2).

Taka konfiguracja ułatwi późniejsze ustawienia w menu dekodera. Sam montaż anteny i dodatkowego osprzętu na dachu lub balkonie wymaga zachowania ostrożności, a w przypadku braku doświadczenia warto zlecić tę czynność wykwalifikowanemu instalatorowi.

Ustawienie anteny i konwerterów w układzie zezującym

Precyzyjne ustawienie anteny jest czynnością wymagającą dokładności. Najpierw należy idealnie ustawić całą czaszę na satelitę Hot Bird 13°E, używając konwertera zamontowanego w jej centralnym ognisku. Dla lokalizacji takiej jak Warszawa, oznacza to ustawienie anteny na azymut około 190,08° i kąt elewacji 29,84°. Wartości te będą się nieznacznie różnić dla innych miejscowości, na przykład dla podwarszawskiego Legionowa czy Otwocka, ale różnice te są minimalne. Po uzyskaniu maksymalnych wskazań jakości sygnału (parametru MER, a nie tylko siły sygnału) dla Hot Birda, można przystąpić do montażu drugiego konwertera. Patrząc od tyłu anteny, konwerter na Astrę 19,2°E powinien być umieszczony po lewej stronie konwertera głównego i nieco wyżej. Jego dokładną pozycję ustala się eksperymentalnie, przesuwając go na uchwycie zezującym i obserwując wskazania miernika sygnału lub paska jakości w menu dekodera, aż do uzyskania stabilnego odbioru kanałów z Astry. Jest to zadanie wymagające cierpliwości, a użycie profesjonalnego miernika sygnału, takiego jak Signal HD-TAB 900, znacznie przyspiesza i ułatwia cały proces, gwarantując optymalne rezultaty.

Metoda druga: zastosowanie konwertera Monoblock

Konwerter Monoblock to rozwiązanie zintegrowane, które zawiera w jednej obudowie dwa niezależne konwertery oraz wbudowany przełącznik DiSEqC. Jest to opcja często wybierana ze względu na prostotę montażu. Wystarczy zamontować Monoblock w uchwycie anteny w miejsce standardowego konwertera, a następnie podłączyć do niego kabel prowadzący do dekodera. Najpopularniejsze są konwertery Monoblock o stałym rozstawie 6°, takie jak Inverto Monoblock Single 6° LNB czy Opticum Monoblock Twin LNB LMTP-04H, które są zaprojektowane do współpracy z antenami o średnicy 80-90 cm. Słowo "Single", "Twin" lub "Quad" w nazwie określa, ile odbiorników można podłączyć do takiego konwertera, co jest istotne przy budowie instalacji z wieloma odbiornikami. Podczas instalacji konwertera Monoblock należy zwrócić uwagę na to, który z jego promienników ma być ustawiony w centralnym ognisku anteny. Zazwyczaj instrukcja producenta precyzuje, że w przypadku odbioru satelitów Hot Bird 13°E i Astra 19,2°E w Polsce, w głównym uchwycie montuje się promiennik przypisany do odbioru Hot Birda. Następnie całą anteną należy precyzyjnie dostroić sygnał z tego satelity, co automatycznie powinno zapewnić prawidłowe ustawienie drugiego promiennika na Astrę. Chociaż jest to łatwiejsze niż w przypadku "zeza", rozwiązanie to jest mniej elastyczne i może nie sprawdzić się przy antenach o niestandardowych wymiarach lub przy próbie odbioru satelitów o innym rozstawie kątowym.

Jakość komponentów a stabilność odbioru

Niezależnie od wybranej metody, na finalną jakość odbioru ogromny wpływ ma jakość użytych komponentów. Dotyczy to nie tylko anteny i konwerterów, ale również kabla koncentrycznego i złączy. Zaleca się stosowanie kabli o wysokiej skuteczności ekranowania i niskim tłumieniu, na przykład popularnego modelu Triset-113, którego żyła główna wykonana jest z pełnej miedzi, co gwarantuje minimalne straty sygnału nawet na dłuższych odcinkach. Równie ważne jest staranne zarobienie złączy F, ponieważ nieprawidłowy montaż, powodujący zwarcie oplotu z żyłą główną lub słaby styk, jest jedną z najczęstszych przyczyn problemów z odbiorem. Warto również zwrócić uwagę na współczynnik szumów konwertera (im niższy, tym lepiej, standardem są dziś wartości rzędu 0,1 dB) oraz jego wzmocnienie. Inwestycja w dobrej jakości sprzęt marek takich jak Inverto, Televes, Corab czy Fuba procentuje stabilnym obrazem bez zakłóceń, nawet w trudnych warunkach pogodowych. W przypadku wątpliwości co do wyboru sprzętu, doświadczony instalator cyfra.tv zajmujący się profesjonalnym montażem anten z pewnością doradzi najlepsze komponenty dopasowane do konkretnej lokalizacji i potrzeb.

Konfiguracja oprogramowania dekodera

Po poprawnym zmontowaniu i ustawieniu części antenowej instalacji, ostatnim krokiem jest skonfigurowanie dekodera satelitarnego.

W dekoderach platform Polsat Box i Canal+ należy wejść do menu instalacyjnego lub ustawień anteny. Konfiguracja polega na przypisaniu odpowiednich portów przełącznika DiSEqC do konkretnych satelitów. Dla satelity Hot Bird 13°E należy wybrać port, do którego podłączony jest główny konwerter (zazwyczaj DiSEqC A lub 1). Następnie należy dodać nowego satelitę, czyli Astrę 19,2°E, i przypisać mu port B (lub 2). Po zapisaniu tych ustawień, dekoder będzie wiedział, że ma przełączyć sygnał na drugi konwerter, gdy użytkownik wybierze kanał nadawany z Astry. Ostatnią czynnością jest uruchomienie automatycznego lub ręcznego wyszukiwania kanałów na satelicie Astra. Po zakończeniu skanowania, na liście kanałów pojawią się nowe, niemieckojęzyczne stacje, które zazwyczaj umieszczane są na końcu listy głównej. Można je później posortować i dodać do własnej listy ulubionych kanałów, aby mieć do nich łatwiejszy dostęp.

Rozbudowane instalacje na wiele satelitów i z wieloma odbiornikami

Opisane metody można oczywiście skalować. Układ zezujący z powodzeniem można rozbudować o odbiór trzeciego czy nawet czwartego satelity, na przykład Astry 28,2°E (z brytyjskimi kanałami FTA) lub Astry 23,5°E. Wymaga to zastosowania szerszego uchwytu zezującego i przełącznika DiSEqC z odpowiednią liczbą wejść, na przykład 4/1. Taka rozbudowa wymaga jednak jeszcze większej precyzji w ustawianiu i jest zadaniem dla bardziej zaawansowanych użytkowników lub profesjonalnych instalatorów. Z kolei w domach, gdzie sygnał ma być doprowadzony do kilku niezależnych odbiorników, konieczne jest zastosowanie konwerterów w wersji Twin (na 2 odbiorniki), Quad (na 4 odbiorniki) lub Quattro (do współpracy z multiswitchem). Multiswitch, taki jak model Signal MRP-508 lub Terra MSR-908, jest urządzeniem, które pozwala na rozprowadzenie sygnału z kilku satelitów do wielu gniazdek abonenckich w budynku. Dzięki temu każdy domownik może niezależnie oglądać dowolny kanał z dowolnego satelity, co jest standardowym rozwiązaniem w nowoczesnym budownictwie jednorodzinnym i wielorodzinnym. Prawidłowe zaprojektowanie i wykonanie takiej instalacji jest złożone, dlatego kompleksowy montaż anteny i całej infrastruktury najlepiej powierzyć specjalistycznej firmie.

Typowe problemy i ich rozwiązywanie

Podczas realizacji projektu odbioru z dwóch satelitów można napotkać pewne trudności. Najczęstszym problemem jest brak sygnału z nowo dodanego satelity. Przyczyną może być błędne podłączenie kabli do przełącznika DiSEqC, niewłaściwa konfiguracja portów w dekoderze lub, co najbardziej prawdopodobne, niedokładne ustawienie drugiego konwertera. Innym objawem problemów może być "pikseloza" lub zanikanie obrazu na niektórych kanałach, co zwykle świadczy o zbyt niskiej jakości sygnału (niskim parametrze MER). W takiej sytuacji konieczne jest delikatne skorygowanie pozycji konwertera lub całej anteny. Należy pamiętać, że regulacja układu zezującego to gra milimetrów i wymaga cierpliwości. Jeśli mimo wielu prób nie udaje się uzyskać zadowalającego rezultatu, nie warto tracić nerwów. Wezwanie doświadczonego instalatora cyfra.tv, który dysponuje profesjonalnym miernikiem, często okazuje się najszybszym i najskuteczniejszym sposobem na rozwiązanie problemu i cieszenie się stabilnym odbiorem setek dodatkowych kanałów.